Ko?o SMZK w Korczynie, a w?a?ciwie jego dzia?acze, postanowili zainaugurowa? swoj? dzia?alno?? u schy?ku lata bie??cego roku organizuj?c dwie wycieczki dla cz?onk�w stowarzyszenia i sympatyk�w.

24 sierpnia 2022 ma?ym busem wyruszono w Bieszczady, a trasa wiod?a przez Turza?sk, Cisn?, Majdan, Balnic?, Wol? Michow? i Ja?liska. Atrakcj? wycieczki by? przejazd kolejk? w?skotorow? z Majdanu do Balnicy i z powrotem. Bieszczady o tej porze roku nie czaruj? jeszcze kolorami, ale s? pe?ne le?nych zi�? i kwiat�w. A wi?c przed jazd? kolejk? by? kr�tki post�j w stanicy harcerskiej w Woli Michowej, kt�ra od 1977 r. s?u?y jako miejsce wypoczynku m?odzie?y z Krosna i powiatu, a tak?e harcerzom z Polski. Urocza ta nieruchomo?? po?o?ona w zakolu Os?awy od 2005 r. jest w?asno?ci? miasta Krosna.

W Turza?sku znajduje si? prawos?awna cerkiew zbudowana w l. 1801-1803, kt�ra od 2013 r. jest wpisana na list? ?wiatowego Dziedzictwa Kultury UNESCO. S?u?y?a tak?e grekokatolikom i katolikom rzymskim, o czym przypominaj? nieliczne zachowane nagrobki przycerkiewnego cmentarza. Jest to budowla drewniana konstrukcji zr?bowej, orientowana, w kt�rej nad babi?cem, naw?, prezbiterium i dwiema zakrystiami znajduje si? 5 baniastych wie?yczek. Zdekompletowany obecnie ikonostas wykonany przez Josypa Bukowczyka w 1895 r. i polichromia tego? artysty z 1898 r. oraz kilkana?cie r?cznie haftowanych chor?gwi procesyjnych to elementy, na kt�re zwraca? uwag? opiekun ?wi?tyni.

Cisna, w kt�rej by? kolejny przystanek to miejscowo?? nieco odmieniona. Zburzono hotel turystyczny, a na jego miejscu powsta? du?y parking. Zupe?nie inaczej wygl?da Bar Siekierezada, kt�ry przypomina bardziej galeri? i bar nocny ni? dawn? knajp? dla wagabund�w z jej specyficznym klimatem. Cisna to miejscowo??, kt�ra by?a ?wiadkiem krwawych walk w czasie I wojny ?wiatowej (trzykrotnie na linii frontu), niemieckich mord�w w l. 1941-1942 oraz okrutnych zbrodni UPA w l.1944-1946. Te ostatnie upami?tnia obelisk na wzg�rzu Kamionka po?wi?cony milicjantom i ?o?nierzom, kt�rzy zgin?li w walkach z UPA. Cisna, znane przed wojn? letnisko, zachowa?a do dzi? charakter miejscowo?ci turystycznej.

Przysi�?ek Majdan powsta? pocz?tkiem XIX w. w zwi?zku z budow? huty, kt�ra funkcjonowa?a tu do 1864 r. Kolejk? w?skotorow? zbudowano w l.1890-1898. Kursowa?a na trasie Nowy ?upk�w-Cisna. Obecnie kursuje sezonowo na trasie Majdan-Cisna-Do??yca-Przys?up oraz Majdan-Balnica. Poniewa? by?a to ostatnia sobota wakacji nie brakowa?o ch?tnych na przeja?d?k?. Grup? z Korczyny powita? i o kolejce opowiedzia? Mariusz Wermi?ski, prezes Zarz?du Fundacji Bieszczadzkiej Kolejki Le?nej. Fundacja istnieje od 1996 r., a jej celem jest ochrona zabytku, jak? jest kolejka i obiektu stacji. Jest tu izba muzealna, w kt�rej zgromadzono eksponaty takie jak znaki sygnalizacyjne, tablice itp. Sam przejazd kolejk? trwa? niespe?na 2 godziny, by? relaksem i okazj? do podziwiania bieszczadzkiej przyrody.

W czasie posi?ku w Latarni Wagabunda w Woli Michowej (barszcz czerwony i pierogi) rozp?ta?a si? burza, a deszcz towarzyszy? nam do Ja?lisk, ostatniej miejscowo?ci w programie wycieczki. Tu w centrum wsi pod roz?o?ystym drzewem opowie?? o historii miejscowo?ci, jej znaczeniu, sk?adach wina i jego spo?ywaniu, a tak?e o wsp�?czesnych Ja?liskach jako polskim Holywood snu? Stanis?aw Lorenc, miejscowy przewodnik i regionalista. W pobli?u z lokalnej, ma?ej piekarni unosi? si? wspania?y zapach ?wie?o upieczonego chleba, co sk?oni?o uczestnik�w wycieczki do zaopatrzenia si? w pieczywo. To drobny, ale wa?ny szczeg�?, bo nie tylko wiedza, obrazy, kolory, ale tak?e smaki i zapachy utrwalaj? wspomnienia ze spotka? i podr�?y.

Wycieczka na Pog�rze Ci??kowickie by?a kolejn? propozycj? Ko?a. Odby?a si? 22 pa?dziernika 2022 przy typowo jesiennej, ale dobrej pogodzie.

Pierwszy obiekt ogl?dany na trasie to grobowiec-mauzoleum rodziny Skrzy?skich w kszta?cie piramidy w Zag�rzanach. Mierzy 10 m wysoko?ci i jest miniatur? piramidy egipskiej.

Kolejny to cmentarz wojenny na Wzg�rzu Pustki w ?u?nej. Powsta? w miejscu walk, kt�re toczy?y si? w maju 1915 r. znane jako bitwa pod Gorlicami. By?a to zwyci?ska batalia dla sprzymierzonych wojsk austro-w?gierskich i niemieckich nad armi? rosyjsk?. Cmentarz robi du?e wra?enie nie tylko przez ukszta?towanie terenu, lecz przede wszystkim ze wzgl?du na liczb? poleg?ych (912 ?o?nierzy austro-w?gierskich, 65 niemieckich,227 rosyjskich). Komisja Europejska doda?a Cmentarz Wojenny nr 123 ?u?na Pustki do obiekt�w historycznych na li?cie znak�w dziedzictwa europejskiego.

Nast?pna interesuj?ca miejscowo?? to Bobowa znana z artystycznych wyrob�w koronkarskich, miejsce urodzenia Boles?awa Wieniawy D?ugoszowskiego, s?ynnego u?ana, poety, adiutanta J�zefa Pi?sudskiego. W pobli?u rynku na linii dawnych mur�w obronnych stoi synagoga, od 2003 r. czynne miejsce kultu, w kt�rym modl? si? przybywaj?cy na gr�b cadyka chasydzi z Izraela, USA i z Europy. Zbudowana w 1756 r. sp?on??a podczas po?aru w 1889 r., nast?pnie zdewastowana w czasie II wojny, w 1955 r doczeka?a si? remontu z przeznaczeniem na warsztaty koronkarskie. Synagoga przej?ta w 1993 roku przez Gmin? Wyznaniow? ?ydowsk? w Krakowie jest nadal remontowana, ods?aniane s? m.in. malowid?a ?cienne. O losach obiektu opowiada?a nam opiekunka miejsca.

W sklepie-warsztacie przy rynku mogli?my podziwia? koronkowe cacka, kt�re wytwarzaj? nawet nastoletnie c�rki w?a?cicielki.

Zanim dotarli?my do rezerwatu Skamienia?e Miasto, zatrzymali?my si? na rynku w Ci??kowicach, gdzie znajduje si? "?aweczka Paderewskiego", pomnik wykonany z br?zu odzwierciedlaj?cy siedz? posta? kompozytora oraz fortepian. Na bocznej ?cianie instrumentu wyryto inskrypcj? "Wygra? Polsk? na fortepianie". ?aweczk?, kt�ra odtwarza menuet C-dur op. 14 nr 1, najpopularniejszy utw�r Paderewskiego, ustawiono w 2018 r. dla uczczenia stulecia odzyskania przez Polsk? niepodleg?o?ci. Odwiedzili?my r�wnie? Park Zdrojowy zbudowany z inicjatywy burmistrza Zbigniewa Jurkiewicza i nazwany jego imieniem. Niestety pomys?odawca nie ?y? ju?, kiedy w 2021 r. park otwierano. Jest to miejsce rekreacji i wypoczynku z basenem, si?owni? i innymi atrakcjami.

Rezerwat przyrody nieo?ywionej "Skamienia?e Miasto" znajduje si? w odleg?o?ci 1 km od centrum Ci??kowic. Po?o?ony jest na prawym brzegu rzeki Bia?a. W?r�d lasu mieszanego rozrzucona jest grupa ska?ek du?ych rozmiar�w zbudowanych z gruboziarnistych piaskowc�w i zlepie?c�w. By? tam czas na obejrzenie ska?ek z platformy widokowej oraz na ciep?y posi?ek w pobliskim barze.

W programie wycieczki by?y jeszcze nast?puj?ce obiekty: dw�r I. Paderewskiego w K??nej Dolnej, ko?ci�? pw. ?w. Micha?a Archanio?a w Binarowej i Muzeum Ziemi Bieckiej "Dom z Baszt?" w Bieczu.

Dw�r Paderewskiego jest pi?knie po?o?ony w parku, w po?owie stoku, z kt�rego rozci?ga si? widok na staw z malownicz? wysp?. Sta?? ekspozycj? stanowi? pami?tki po kompozytorze; oryginalny fortepian, ksi?gozbi�r, kufry podr�?ne, nuty, fotografie i artyku?y z gazet. Odtworzono gabinet pana domu, sypialni? Heleny Paderewskiej, salony klasycystyczny i neorokokowy, pok�j chi?ski i salonik. Hall dworski pe?ni obecnie funkcj? estrady dla koncertuj?cych tu artyst�w. Bogaty program wycieczki nie pozwala? d?u?ej zatrzyma? si? w parku, kt�ry mieni? si? kolorami jesieni i kusi? szelestem li?ci.

Ko?ci�? w Binarowej to cenny zabytek wpisany na list? UNESCO. Jak zaznaczy?a przewodniczka odwiedzany jest przez liczne osoby i grupy z Europy i ?wiata. Z powodu pandemii oraz wojny na Ukrainie odwo?ano w ostatnich latach 600 rezerwacji. Jest to jednonawowa budowla gotycka o konstrukcji zr?bowej, obita gontem i podbita blach? z wie?? o konstrukcji s?upowej. Wn?trze ?wi?tyni zdobi pi?kna polichromia z XVI i XVII w. ukazuj?ca sceny z Nowego Testamentu, widoki �wczesnego Biecza oraz motywy ro?linne. Na uwag? zas?uguj? wspania?e o?tarze, g?�wny i boczne oraz konfesjona? zaprojektowany dla kilku uczestnik�w sakramentu. Przewodniczka zaprowadzi?a nas do zakrystii, gdzie znajduj? si? oryginalne, ogromne i okute blach? drzwi oraz szafy na stroje liturgiczne.

Ostatnim punktem programu by?o Muzeum Ziemi Bieckiej zlokalizowane w zabytkowej kamienicy z 1523, gdzie mie?ci?a si? pierwsza apteka na Podkarpaciu za?o?ona przez Marcina Rokickiego w 1557 r., istnia?a do ko?ca XVII w. Ekspozycja sta?a to przybory aptekarskie i wyposa?enie o ponadregionalnym znaczeniu. Ponadto wystawa dawnych instrument�w muzycznych i rzemios?a, kt�re jest prezentowane na pi?ciu poziomach baszty rajcowskiej.

Pi?kna jesienna sobota zako?czy?a si? deszczem, kt�ry zacz?? pada? w Binarowej, na dobre w Bieczu i towarzyszy? nam do ko?ca w?dr�wki.

Zdj?cia: Henryk Bogacz