Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Krośnieńskiej

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki

Recenzja książki prof. dr hab. Kazimierza Szmyda pt. Pokoleniowe przemiany wsi podkarpackiej 1930-2010

Email Drukuj PDF
(3 głosów, średnia ocena: 1.67 na 5)

 

Przemiany pokoleniowe Okładka książki Na rynku czytelniczym ukazała się książka o szerokim spektrum czasowym, podejmująca problematykę niezwykle interesującą i dokumentującą konkretami regionalnymi wsie podkarpackie. Już sama cezura czasowa wprowadza Czytelnika w pewien stan zaciekawienia: jak było kiedyś i jak jest obecnie na wsi podkarpackiej. Z pomocą Czytelnikowi przychodzi sam autor, krośnianin, profesor Uniwersytetu Rzeszowskiego i Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Krośnie, który opracował przystępne i ambitne studium faktograficzno-historyczne i społeczno-kulturowe przemian świadomościowych i socjologiczno-kulturowych wielu pokoleń wsi krośnieńskiej. Autor, w oparciu o ogrom pracy dokumentacyjnej, cierpliwie i zarazem precyzyjnie dobrał wiele wątków kulturowych, historycznych, socjologicznych i umiejętnie przedstawia je Czytelnikowi do przemyślenia i osobistej refleksji. Publikacja jest skierowana do wielu pokoleń Polaków wywodzących się ze środowiska wiejskiego. Rangę opracowania podnoszą zamieszczone biogramy osób znanych, mniej znanych i czasami zapomnianych. A atomizują je wydobyta z annałów historycznych ich twórczość i aktywność w różnych dziedzinach pracy oświatowej, kulturalnej, spółdzielczo-gospodarczej, w krzewieniu tradycji lokalnej, regionalnego folkloru, działalności kulturalno-artystycznej, sportowo-turystycznej i środowiskowej wśród społeczności wiejskiej. Zachęcam Czytelników do zapoznania się z cennym opracowaniem prof. K. Szmyda, członka Stowarzyszenia Ziemi Krośnieńskiej.


Spis treści:

WPROWADZENIE, PROBLEMATYKA I PODSTAWY METODOLOGICZNE

1. Założenia i uzasadnienia
2. Cele poznawcze i hipotezy
3. Uwagi metodologiczne
4. Kategorie i pojęcia
5. Narzędzia i postępowanie badawcze

CZĘŚĆ I. FENOMENY ETOSU WIEJSKIEGO (WICIARSKIEGO)
Rozdział I. Chłopski etos emancypacji Podkarpacia

1. Podkarpacie krośnieńskie jako pogranicze tradycji kultur ludowych i etniczności ludzi
2. Dążenia emancypacyjne wsi podkarpackiej
3. Wieś podkarpacka w latach 30. międzywojnia
4. Ruch ludowy i „wiciowy”
5. Oświata i edukacja społeczno-obywatelska
6. Praca organiczna
7. Ożywienie oświatowo-kulturalne wsi lat 30.

Rozdział II. Tytani pracy „u podstaw”, współtwórcy przemian cywilizacyjnych Ziemi Krośnieńskiej

1. Sebastian Józef Pelczar
2. Bronisław Markiewicz
3. Opiekunki Zgromadzenia Sióstr Służebniczek NMP
4. Anna z Działyńskich Potocka
5. Znani, mniej znani i zapomniani
6. Kształcenie nauczycieli i animatorów kultury na wsi

Rozdział III. Orientacje ludowców i „wiciarzy” w czasie okupacji i po II wojnie światowej (1939–1956)

1. Ruch młodowiejski i „wiciarski” do 1948 r.
2. Dylematy przełomu, ideologiczna misja Związku Młodzieży Polskiej
3. W dobie rozwoju i stabilizacji ZMW na Podkarpaciu

CZĘŚĆ II. BLIŹNIACZY „WICIARSKIEMU" ETOS ZWIĄZKU MŁODZIEŻY WIEJSKIEJ
Rozdział IV. Wcześniejsze i powojenne źródła dynamiki idei młodochłopskiej

1. Geneza ruchu młodowiejskiego i młodzieżowego na wsi
2. Powstanie ZMW
3. ZMW na Rzeszowszczyźnie i na Podkarpaciu krośnieńskim
4. Tożsamość programowa ZMW na Podkarpaciu
5. Fenomen działalności społeczno-oświatowej

Rozdział V. Rozwój ZMW na Ziemi Krośnieńskiej w latach 1957–1973

1. Działalność Zarządu Powiatowego ZMW w Krośnie
2. Wzbogacanie programu działania
3. Tradycyjne i nowe formy pracy społeczno-kulturalnej i oświatowej

Rozdział VI. Ewolucja ZMW w okresie przemian cywilizacyjnych podkarpackiej wsi w latach 70. 80. 90

1. Dążenia emancypacyjne i aspiracje młodzieży podkarpackiej wsi
2. Drogi i bezdroża działalności społeczno-kulturalnej i oświatowej ZMW na Podkarpaciu
3. Etos społeczno-kulturowy ZMW na Podkarpaciu
4. Powstanie ZSMW na Podkarpaciu (1973–1974)
5. Próby ocalenia tradycji ZMW i idei „wiciowych”

Rozdział VII. Powojenne pokolenia wsi podkarpackiej (1957–2007) – ZMW w oczach byłych członków

1. Geneza i motywacje współtworzenia ZMW
2. Ocena własnej przynależności do ZMW
3. Jawny i „ukryty” program ZMW – ruch samorządny czy „sterowany”?
4. Społeczność wiejska, Kościół i inni o ZMW
5. Konkluzje – osobisty i zbiorowy sens działania społecznego

CZĘŚĆ III. POTRZEBY I WYZWANIA EDUKACYJNE W WARUNKACH KRYZYSU WIEJSKOŚCI
Rozdział VIII. Szkolnictwo Podkarpacia w dobie przemian społeczno-ustrojowych

1. Przemiany szkolnictwa i oświaty subregionu (woj. krośnieńskiego) w latach 1975–2000
2. Szkoła wiejska – edukacyjne i kulturowe problemy dystansu społecznego
3. Pokoleniowe, ustrojowe i cywilizacyjne przemiany podkarpackiej wsi na przełomie formacji ustrojowych
4. Tradycja wiejska a cywilizacja nowoczesna i ponowoczesna

Rozdział IX. Współczesne pokolenie młodzieży wiejskiej na Podkarpaciu

1. Młodzież wiejska o sobie i swoim środowisku życia
2. Poczucie identyfikacji kulturowej, środowiskowej i rodzinnej
3. Postawy antropogeniczne, orientacje wspólnotowe i kulturowe młodzieży
4. Nadzieje, potrzeby edukacyjne a rzeczywistość
5. Oceny teraźniejszości i wyobrażenia przyszłości
6. Badania i porównania

Rozdział X. Obszary wiejskie – wyzwania kulturowe i edukacyjne

1. Współczesna wieś jako część globalnego świata
2. Edukacja międzypokoleniowa – szanse i ograniczenia
3. Potrzeby i zagrożenia edukacyjne – perspektywa środowiskowa i globalna
4. Regionalne i generacyjne dziedziny edukacji
5. Edukacja dla wartości pokoleniowych i lokalnych wobec unifikacji kulturowych

ZAKOŃCZENIE

1. Ustalenia poznawcze i refleksje podsumowujące
2. Wnioski i postulaty społeczno-edukacyjne

BIBLIOGRAFIA
ANEKSY

Nota bibliograficzna:
K. Szmyd, Pokoleniowe przemiany wsi podkarpackiej 1930–2010, Rzeszów 2012, ss.652, ISBN: 978-83-7338-811-6

Książkę można kupić m.in. w Wydawnictwie Uniwersytetu Rzeszowskiego >>

 


 

 

 

 

Aby dodawać komentarze musisz się uprzednio zalogować!

Lista artykułów

Nowości

  1. "Z zagadnień najstarszej ikonografii niezachowanych kościołów drewnianych Małopolski Południowej" - wykład dra t. Łopatkiewicza - 15 maja 2024
  2. "Ks. płk. Józef Panaś - duchowny, społecznik, żołnierz, patriota" - prelekcja dr inż. Stanisława Szafrana - 9 kwietnia 2024
  3. "Protokół dyplomatyczny na co dzień" - prelekcja płk Marka Kołacza - 5 marca 2024
  4. Galeria fotograficzna uroczystości 161. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego - 22 stycznia 2024
  5. Tradycyjne "Spotkanie Opłatkowe" 2024 Oddziału Krakowskiego SMZK - 9 stycznia 2024
  6. Relacja z promocji albumu Zbigniewa Więcka
  7. Galeria fotograficzna promocji albumu Zbigniewa Więcka (tylko dla zalogowanych użytkowników)
  8. Relacja ze Spaceru pamięci - 30 października 2023
  9. Galeria fotograficzna Spaceru pamięci - 30 października 2023 (tylko dla zalogowanych użytkowników)
  10. Jubileusz 50-lecia działalności Oddziału Krakowskiego Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Krośnieńskiej - 3 października 2023
  11. Program działalności Oddziału krakowskiego SMZK w sezonie 2023/2024
  12. Wywiad Doroty Suwalskiej z Tadeuszem Łopatkiewiczem o SMZK - 14 lipca 2023
  13. Relacja z wykładu z okazji 65-lecia SMZK - 14 czerwca 2023
  14. Galeria fotograficzna wykładu „65 lat działalności SMZK” w obiektywie Joanny Łach
  15. Książka Tadeusza Łopatkiewicza dotycząca dziewiętnastowiecznych relacji konserwatorskich o zabytkach Krosna i powiatu
  16. Galeria Walnego Zebrania Sprawozdawczo-Wyborczego SMZK (tylko dla zalogowanych użytkowników)
  17. Sprawozdanie Zarządu Oddziału Krakowskiego SMZK za kadencję 2017-2020
  18. Relacja filmowa z uroczystej LXIII Sesji Rady Miasta Krosna z okazji Jubileuszu 60-lecia SMZK
  19. Relacja filmowa z referatu dr Tadeusza Łopatkiewicza - Prezesa ZG SMZK na uroczystej Sesji Rady Miasta Krosna z okazji Jubileuszu 60-lecia SMZK
  20. Relacja z Jubileuszu 45-lecia oddziału krakowskiego SMZK - 2 października 2018
  21. Relacja z 45. Spotkania "Na rodzinnej ziemi - Zamek Kamieniec 2018" - 23 września 2018
  22. Uroczysta LXIII Sesja Rady Miasta inaugurująca uroczystości jubileuszu 60-lecia SMZK - 22 września 2018
  23. Promocja VIII tomu Studiów krośnieńskich - 22 września 2018
  24. Wernisaż wystawy "Publikacje książkowe członków SMZK" - 22 września 2018
  25. Władze Stowarzyszenia w XVIII kadencji (2022-2025)
  26. Archiwum newsletterów
  27. Archiwum Aktualności SMZK
Galeria fotograficzna Walnego Zebrania Sprawozdawczo-Wyborczego SMZK - 23 września 2017

Mapa burzowa

Mapa burzowa Polski
kliknij mapę

Prognoza na najbliższe 10 dni >>

Uwaga

Uprzejmie proszę, by wszelkie uwagi dot.
- zawartości witryny,
- zauważonych braków
- pomysłów itp.,
nadsyłać do mnie za pośrednictwem
menu KONTAKT lub na adres
tadeusz@smzk.org

Dziękuję! :-) Administrator witryny


sideBar