Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Krośnieńskiej

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki

Artykuł - "Kresowe wędrówki Miłośników Ziemi Krośnieńskiej" - 5-9 lipca 2006

Email Drukuj PDF


Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Krośnieńskiej dba nie tylko o popularyzację historii i kultury regionu krośnieńskiego, ale co roku proponuje swoim członkom wzbogacanie wiedzy o innych miejscach ściśle z historią Polski związanych. Pięciodniowa wycieczka do Kowna, Trok i Wilna [5-9 lipca 2006] dała jej uczestnikom sposobność obejrzenia wielu cennych zabytków, przypomnienia związków politycznych i kulturalnych Polski z Litwą, a także porównania współczesnego rozwoju obu państw. Niemałą rolę spełnił w tym zakresie dr Andrzej Pukszto, historyk, Polak z urodzenia, obywatel Litwy, który prowadził nas szlakami ważnych zabytków i z prawdziwym znawstwem opowiadał o ich dziejach.

01 Pozostałości średniowiecznego zamku w Kownie Pierwszym miastem na trasie wycieczki było Kowno, położone w widłach Niemna i Wilii, do II wojny stolica Litwy, miasto uniwersyteckie, z ruinami czternastowiecznego zamku i licznymi zabytkami. Znajduje się tu kilka budowli gotyckich, w tym ratusz, zwany Łabędziem Kowieńskim, Kościół Wniebowzięcia NMP - fara Witoldowa, wotum za zwycięstwo nad Tatarami oraz archikatedra pw. ŚŚ. Piotra i Pawła, największy kościół 02 Wnętrze kościoła farnego w Kownie gotycki na Litwie, z obrazami Jana Bielińskiego, Johanna Gotharda Berchhoffa i Michała Elwiro Andriollego (m.in. "Święty połów" i freski z życia ŚŚ. Piotra i Pawła). O dawnym rozwoju handlowym miasta świadczy m.in. Dom Perkuna, gotycki ceglany budynek należący pierwotnie do kompleksu faktorii hanzeatyckiej. W Kownie praktykę nauczycielską odbywał Adam Mickiewicz (1819-1823), który pracował w dawnej szkole pojezuickiej. Tu napisał "Grażynę", "Konrada Wallenroda" oraz "Ballady i romanse". Budynek, w którym mieszkał, znajduje się przy rynku starego miasta i zdobi go pamiątkowa tablica.

05 Wnętrze kościoła klasztornego w Pożajściu W granicach Kowna, na półwyspie otoczonym wodami tzw. Morza Kowieńskiego znajduje się barokowy zespół kościoła i klasztoru kamedułów w Pożajściu, od 1990 r. w posiadaniu Sióstr Św. Kazimierza. O dziejach zabytku, jego fundatorze Krzysztofie Zygmuncie Pacu, kanclerzu Wielkiego Księstwa Litewskiego barwnie opowiadała litewska siostra zakonna. Szczególnie zachwyca kościół wzniesiony w XVII w. według projektu tzw. Izydora Affaity z udziałem architektów włoskich Carla i Pietra Putinich. Zbudowany na 06 Wnętrze kopuły kościoła w Pożajściu planie regularnego sześcioboku z czterema kaplicami, na fasadzie mieści herb Paców i dwa zegary słoneczne, a wnętrze zachwyca biało-czarnym marmurem, bogatą dekoracją stiukową wykonaną przez Giovanni Merli i polichromią Michelangelo Palloniego (niestety z 300 malowideł zachowało się zaledwie 140). W zakrystii zachowała się rzeźbiona dębowa boazeria oraz piękna dekoracja stiukowa. Kościół jest mauzoleum K. Z. Paca, jego żony i trójki dzieci (pochowani w krypcie).

07 Zrekonstruowany zamek wielkiego księcia Witolda w Trokach Kolejne miejsce na trasie kresowej wędrówki to Troki, położone między jeziorami Tataryszki, Galwe i Luka, z piętnastowiecznym zamkiem na jeziorze Galwe. Zamek zbudowany przez wielkiego księcia Witolda dla obrony przed Krzyżakami, doszczętnie zniszczony w czasie wojny z Moskwą (1655), odbudowano po II wojnie i mieści obecnie ekspozycję poświęconą historii Litwy, miasta i zamku w Trokach, księciu Witoldowi, trockim Karaimom, a także kolekcję mebli i sztuki z dawnych pałaców Tyszkiewiczów w Zatroczu i Landwarowie.

08 Złożenie kwiatów w Mauzoleum Matki - Marii Billewiczówny i serca Syna - Józefa Piłsudskiego Zwiedzanie Wilna rozpoczęliśmy od cmentarza na Rossie, nekropolii z poł. XIX w., gdzie pochowani są wybitni Polacy. W imieniu Stowarzyszenia wiązankę biało-czerwonych goździków złożył na grobie Piłsudskiego (matka i serce syna) prezes Marian Terlecki. Zamyśliliśmy się nad nagrobną inskrypcją wyrażoną słowami Słowackiego, którą odnieść by można nie tylko do życia marszałka i jego legionistów, ale i do leżących tu żołnierzy AK, którzy zginęli w operacji "Ostra Brama". Odwiedziliśmy groby w alei profesorów oraz groby Antoniego Wiwulskiego, Władysława Syrokomli, Joachima Lelewela i innych.

10 Obraz Matki Boskiej w kaplicy Ostrej Bramy w Wilnie Skupienie towarzyszyło uczestnikom w Ostrej Bramie, gdzie znajduje się siedemnastowieczny obraz Matki Boskiej Ostrobramskiej, najbardziej czczony wizerunek madonny w dawnej Rzeczpospolitej.

Nie sposób opisać wszystkich zwiedzanych zabytków, szczególnie kościołów, których jest w Wilnie aż 30. Te, w których byliśmy związane są w szczególny sposób z polską kulturą.

11 Klasztor bazylianów - więzienie młodego Adama Mickiewicza i innych filomatów wileńskich A więc unicki klasztor bazylianów, gdzie był więziony wraz z innymi filomatami Adam Mickiewicz (tu rozgrywa się III część "Dziadów", tu mieści się cela Konrada). W drodze do rynku starego miasta zwiedziliśmy siedemnastowieczny kościół św. Kazimierza (tu tablica poświęcona św. Andrzejowi Boboli).

12 Barokowa dekoracja wnętrza dominikańskiego kościoła Św. Ducha Duże wrażenie robi klasycystyczny ratusz, w którym mieścił się teatr, a w nim odbyła się prapremiera "Halki" Stanisława Moniuszki. Kolejne zabytki na wileńskiej starówce to: gotycka cerkiew św. Trójcy, kościół św. Trójcy, gdzie znajduje się oryginał obrazu Miłosiernego Jezusa (jakże różniący się od jego kopii) i podominikański kościół Św. Ducha, gdzie ów obraz pierwotnie się znajdował. Trafiamy na kolejne polonica: dom drukarza i wydawcy Józefa Zawadzkiego, gdzie ukazały się "Ballady i romanse" A. Mickiewicza, dom w którym mieszkał J. I. Kraszewski i wreszcie Muzeum Mickiewicza w Zaułku Bernardynów, w którym poeta mieszkał w grudniu 1822 r. W muzeum znajdują się sprzęty, których używał Mickiewicz (stolik, fotel, biurko), pisma do rektora uniwersytetu i świadectwo ukończenia szkoły kowieńskiej, z podpisem Mickiewicza 13 Krośnianie w wileńskim zaułku... (to zakupił dla Muzeum Wiesław Ochman) oraz inne pamiątki po poecie. Podziwialiśmy gotycki, wybudowany z około 20 gatunków cegły, kościół św. Anny, przechodziliśmy obok renesansowego kościoła św. Michała, gdzie pracował ks. Michał Sopoćko i pomnika Dordzika, chłopca, który stracił życie w Wilence ratując żydowskie dziecko, by wysłuchawszy ciekawostek o mieszkańcach dzielnicy Zarzecze (F. Dzierżyńskim, T. Konwickim i F. Ruszczycu i K. I. Gałczyńskim) zakończyć spacer pod pomnikiem A. Mickiewicza.

15 Stuikowa dekoracja wnętrza oraz sklepień i kopuły głównej kościoła ŚŚ. Piotra i Pawła na Antokolu Niezwykle cenne pamiątki mieści Kościół ŚŚ. Piotra i Pawła (na Antokolu), z barokową dekoracją sztukatorską wnętrza, polichromowaną figurą Pana Jezusa Madryckiego z naturalnymi włosami, amboną w kształcie Łodzi Piotrowej i ażurowym żyrandolem w kształcie łodzi żaglowej z brązu i kryształu. W kościele znajdują się pamiątki z wypraw wojennych Paców; wielki bęben litewski spod Chocimia i kuta skrzynia.

16 Wojskowa kwatera cmentarza wileńskiego na Antokolu Wspomnieć należy o czterech miejscach, które odwiedziliśmy na wileńskiej trasie, a to; cmentarz wojskowy na Antokolu, gdzie pochowano 4 tys. żołnierzy poległych w obronie Wilna w 1920 roku, Górę Trzykrzyską z 3 białymi krzyżami górującymi nad miastem, upamiętniającymi powstanie styczniowe, katedrę ŚŚ. Stanisława i Władysława, w której znajdują się doczesne szczątki św. Kazimierza Jagiellończyka oraz kryptę z trumnami Aleksandra Jagiellończyka, Elżbiety Habsburżanki , Barbary Radziwiłłówny i Władysława IV Wazy (serce) i Uniwersytet Wileński z Kościołem ŚŚ. Janów, w którym jako organista pracował S. Moniuszko.

Z kresowej podróży zostało dużo wrażeń, emocji i smaków. Trzeba było posmakować karaimskie pierogi, litewskie kołduny, cepeliny i chłodnik. Pozostały fotografie, które długo przywoływać będą miasto nad Wilią.


Reedycja za: W. Belcik, Kresowe wędrówki Miłośników Ziemi Krośnieńskiej, "Croscena. Krośnieńska Scena Kultury", 2006, nr 36, s. 14-16.



 
Autorem tego artykułu jest Wanda Belcik

Zobacz inne artykuły tego autora >>

Aby dodawać komentarze musisz się uprzednio zalogować!

Lista artykułów

Nowości

  1. "Z zagadnień najstarszej ikonografii niezachowanych kościołów drewnianych Małopolski Południowej" - wykład dra t. Łopatkiewicza - 15 maja 2024
  2. "Ks. płk. Józef Panaś - duchowny, społecznik, żołnierz, patriota" - prelekcja dr inż. Stanisława Szafrana - 9 kwietnia 2024
  3. "Protokół dyplomatyczny na co dzień" - prelekcja płk Marka Kołacza - 5 marca 2024
  4. Galeria fotograficzna uroczystości 161. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego - 22 stycznia 2024
  5. Tradycyjne "Spotkanie Opłatkowe" 2024 Oddziału Krakowskiego SMZK - 9 stycznia 2024
  6. Relacja z promocji albumu Zbigniewa Więcka
  7. Galeria fotograficzna promocji albumu Zbigniewa Więcka (tylko dla zalogowanych użytkowników)
  8. Relacja ze Spaceru pamięci - 30 października 2023
  9. Galeria fotograficzna Spaceru pamięci - 30 października 2023 (tylko dla zalogowanych użytkowników)
  10. Jubileusz 50-lecia działalności Oddziału Krakowskiego Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Krośnieńskiej - 3 października 2023
  11. Program działalności Oddziału krakowskiego SMZK w sezonie 2023/2024
  12. Wywiad Doroty Suwalskiej z Tadeuszem Łopatkiewiczem o SMZK - 14 lipca 2023
  13. Relacja z wykładu z okazji 65-lecia SMZK - 14 czerwca 2023
  14. Galeria fotograficzna wykładu „65 lat działalności SMZK” w obiektywie Joanny Łach
  15. Książka Tadeusza Łopatkiewicza dotycząca dziewiętnastowiecznych relacji konserwatorskich o zabytkach Krosna i powiatu
  16. Galeria Walnego Zebrania Sprawozdawczo-Wyborczego SMZK (tylko dla zalogowanych użytkowników)
  17. Sprawozdanie Zarządu Oddziału Krakowskiego SMZK za kadencję 2017-2020
  18. Relacja filmowa z uroczystej LXIII Sesji Rady Miasta Krosna z okazji Jubileuszu 60-lecia SMZK
  19. Relacja filmowa z referatu dr Tadeusza Łopatkiewicza - Prezesa ZG SMZK na uroczystej Sesji Rady Miasta Krosna z okazji Jubileuszu 60-lecia SMZK
  20. Relacja z Jubileuszu 45-lecia oddziału krakowskiego SMZK - 2 października 2018
  21. Relacja z 45. Spotkania "Na rodzinnej ziemi - Zamek Kamieniec 2018" - 23 września 2018
  22. Uroczysta LXIII Sesja Rady Miasta inaugurująca uroczystości jubileuszu 60-lecia SMZK - 22 września 2018
  23. Promocja VIII tomu Studiów krośnieńskich - 22 września 2018
  24. Wernisaż wystawy "Publikacje książkowe członków SMZK" - 22 września 2018
  25. Władze Stowarzyszenia w XVIII kadencji (2022-2025)
  26. Archiwum newsletterów
  27. Archiwum Aktualności SMZK
Galeria fotograficzna Walnego Zebrania Sprawozdawczo-Wyborczego SMZK - 23 września 2017

Mapa burzowa

Mapa burzowa Polski
kliknij mapę

Prognoza na najbliższe 10 dni >>

Uwaga

Uprzejmie proszę, by wszelkie uwagi dot.
- zawartości witryny,
- zauważonych braków
- pomysłów itp.,
nadsyłać do mnie za pośrednictwem
menu KONTAKT lub na adres
tadeusz@smzk.org

Dziękuję! :-) Administrator witryny


sideBar