Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Krośnieńskiej

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki

W Sanoku i okolicy

Email Drukuj PDF
(4 głosów, średnia ocena: 5.00 na 5)

Wycieczka autokarowa, której celem były tym razem krajoznawcze atrakcje stolicy sąsiedniego powiatu oraz uroki przyległości, została przygotowana w miejsce daleko wcześniej planowanego wypadu za granicę. Miał on prowadzić na Węgry - najpierw tylko do Budapesztu, a w następnej wersji do Egeru i Miszkolca. Obie propozycje, głównie z braku odpowiedniej liczy chętnych, nie doszły jednak do skutku.

sanockie_01Mimo to, sobotnia wycieczka w Sanockie (12 września, godz. 9:00-18:00) okazała się ze wszech miar satysfakcjonującym "ekwiwalentem". Jej uczestnikom, wbrew dość niepewnym prognozom synoptyków, prawie cały czas towarzyszyło gorące słońce i bardzo ciepła aura. Także program rzeczowy, przygotowany fachowo przez grono organizatorów, nad którego realizacją osobiście czuwał i aktywnie animował go nasz cicerone - dr Tadeusz Łopatkiewicz, był zapowiedzią i rękojmią udanego wyjazdu.

Dla wielu osób, które - czy to w ostatnich latach, czy też może w ogóle nigdy jeszcze - nie były w Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku, już pierwszy kontakt z tym "muzeum wsi" oraz jednym z największych w Europie skansenów, musiał być i naprawdę był sporą niespodzianką. Dzięki interesującej relacji przewodników (Marcin Krowiak, T. Łopatkiewicz), w miarę zapoznawania się z konkretnymi obiektami w kolejnych sektorach Parku Etnograficznego, do świadomości wielu osób docierał fakt jak bardzo z roku na rok zmienia się jego zewnętrzne oblicze. Chociaż przed kilkunastu laty ogień bezpowrotnie strawił szereg cennych obiektów budownictwa drewnianego, wzbogacany w nowe obiekty zabytkowe skansen budzi dziś u widza szacunek i podziw dla rozmachu permanentnej jego rozbudowy. sanockie_02Równocześnie miejsce to sprzyja głębszej refleksji nad duchową i materialną kulturą polską i ruską, spowitą klimatem naturalności, sporego bogactwa i swoistego piękna. Sprzyja też zamyśleniom nad odmiennością i specyficznym charakterem zgromadzonych i pokazywanych zbiorów - wszystko na tle i w kontekście szybko biegnącego czasu oraz przemian, które nastąpiły w środowisku zamieszkania Bojków, Łemków, Dolinian i Pogórzan właściwie w okresie kilku ostatnich pokoleń.

Krótki, bo tylko dwu i pół godzinny, ale przecież edukacyjny spacer i ogólny rzut oka na wprowadzone od niedawna nowe akcenty w skansenie - będący w budowie sektor dworski, powstający sektor naftowy czy inne rozbudowywane i wzbogacane sektory (w najnowszym planie jest także rynek małego galicyjskiego miasteczka) - dawał poczucie bezpośredniego "wglądu" i zupełnie osobistego kontaktu z materialnymi źródłami lokalnej historii. Równocześnie dla wielu pojawiła się rzadka i bardzo miła sposobność obcowania z obiektami pochodzącymi z okolic samego Krosna, jak choćby chałupy z Korczyny, Ustrobnej i Węglówki, zagroda z Równego, spichlerz i krzyż z kapliczką z Jaszczwi, karczma z Rogów czy kuźnia z Haczowa.

sanockie_03Muzeum Historyczne w Sanoku - najstarsza tego rodzaju instytucja w południowej części województwa podkarpackiego (1934) - prezentujące w przekształconych pomieszczeniach zamku z czasów renesansu cenne zasoby specyficznych zbiorów sztuki cerkiewnej, było kolejnym miejscem, które swą wyjątkowością od lat budzi zainteresowanie widza muzealnego z kraju, Europy i świata. Słuchając informacji i przewodnickiego komentarza (Maria Tyburczy), nasza grupa miała przede wszystkim bezpośredni kontakt z największą w Polsce ekspozycją ikon (w zbiorach zespół ok. 700 obiektów; jego połowa na wystawie). Kolekcja ta pochodzi z wnętrz cerkiewnych położonych na terenie ciągnącym się od Gorlic za Przemyśl. Najstarsze z ikon - "Zaśnięcie NMP" (Żukotyn) i "Ukrzyżowanie" (Rychwałd) - sięgają I połowy XV wieku. Kilkadziesiąt tablic wykonano w XVI stuleciu, zaś inne bogate oraz zróżnicowane w treści i formie przykłady malarstwa cerkiewnego powstawały w okresie od XVII do XIX wieku.
sanockie_04W muzeum obejrzeliśmy także zbiory sztuki sakralnej Kościoła rzymskokatolickiego (XV-XIX w.) i związany z ziemią sanocką ciekawy zespół malowanych na płótnie portretów sarmackich (XVII-XIX w.).

Na najwyższej kondygnacji zamku mieliśmy okazję zwiedzić bogate zbiory sztuki współczesnej; zgromadził je i ofiarował muzeum w darze (1963) sanoczanin z pochodzenia, artysta malarz Franciszek Prochaska. Ewenementem była też sposobność obcowania z fragmentem głośnej, popularnej, choć kontrowersyjnej twórczości Zdzisława Beksińskiego, kolejnego hojnego sanoczanina. W ekspozycji funkcjonuje niespełna 70 jego obrazów, w zbiorach ok. 250, a cały przekazany w spadku zbiór liczy blisko 4 tys. obiektów (malarstwo, rysunek, grafika, fotografie).

sanockie_05Po relaksującym spojrzeniu na zamkniętą pasmem Gór Słonnych pełną zieleni okolicę (widziana z platformy nadbudowanej na niedawno odkrytej baszcie), wkrótce znaleźliśmy się w chłodnym klasycystycznym wnętrzu dawnej cerkwi unickiej (1778-84), która funkcjonuje opodal zamku. Obecnie jest to archikatedralny (od 1996) prawosławny Sobór Świętej Trójcy, przy którym rezyduje abp Adam Dubec, ordynariusz przemyski i nowosądecki. Miejscowy duchowny (protodiakon o. Antoni Jary), nawiązując do historii Kościoła we wczesnym średniowieczu, dzielił się z nami szeregiem uwag historycznych, które dotyczyły Kościoła wschodniego i jego związków z Kościołem zachodnim. Objaśnił też funkcję ideową i elementy artystyczne wnętrza, głównie odnoszące się ikonostasu (XIX w.), barokowych ołtarzy bocznych (XVIII w.), polichromii oraz obszaru sacrum w świątyni.sanockie_06

Skąpani w gorących promieniach słońca, przez pięknie odrestaurowany i atrakcyjnie prezentujący się Rynek, przeszliśmy następnie przed wzniesiony w XVII wieku kościół p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego, w którym posługę duszpasterską pełnią oo. Franciszkanie konwentualni. Informacja będąca szkicowym zarysem jego historii (T. Łopatkiewicz) i pobieżne zapoznanie się z późnobarokowym wnętrzem kościoła, wzbogaconym zabytkami ruchomymi z XVII w., to ostatnie akcenty i doznania krajoznawcze, jakimi w tym dniu obdarzyło nas miasto, stolica administracyjna dawnej ziemi sanockiej, w obrębie której od połowy XIV wieku do roku 1772 znajdowało się Krosno.

Po 20. minutach jazdy znaleźliśmy się na parkingu w Manastercu, u stóp góry Sobień (347 m n.p.m.). Znajduje się na niej rezerwat przyrody, który swą bujną zielenią z chronionymi roślinami runa otacza ruiny zamku wzniesionego za panowania króla Kazimierza Wielkiego. Z czasem (od 1389) przez ponad sto lat (do 1512) był on własnością oraz siedzibą rodu Kmitów i centrum klucza sobieńskiego. Po przeniesieniu się Kmitów do Leska Sobień wraz z upływem czasu popadał w ruinę i pozostaje nią od pięciu stuleci.

sanockie_07Na wysokość ruin uczestnicy wycieczki wspięli się po drewnianych schodach (1997), aby z wtedy także wybudowanej platformy widokowej podziwiać tajemniczy urok miejsca. Zwłaszcza ekspozycję pokrytego lasem przepastnego urwiska, gwałtownie i niemal pionowo opadającego w dół ku dolinie, w której leniwie płynie San.

Doznania estetyczne związane z pięknem przyrody ożywionej, malowniczym krajobrazem, osobliwym majestatem tego dzikiego ustronia oraz pamiątkowe zdjęcia stanowiły dla wielu osób nagrodę za żmudną i nie bez wysiłku pokonaną trasę w górę i w dół. sanockie_08Nagrodą było też pełne relaksu końcowe spotkanie i posiłek przy ognisku na Białej Górze w Sanoku. Po wysiłku fizycznym, spotęgowanym upalną pogodą, wszystkim jak rzadko smakował chleb powszedni z pieczoną na ogniu kiełbasą oraz gorąca herbata i czarna kawa.

Dzięki temu, że powrót do Krosna nastąpił dokładnie o zaplanowanej porze, niektórzy z uczestników wycieczki mogli jeszcze tego dnia udać się do Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu, gdzie w plenerze (godz. 19:00) - w ramach "V Polskiego Festiwalu Narodowego" - Opera Śląska w Bytomiu prezentowała słynną operetkę węgierskiego kompozytora Ferenca Lehára "Wesoła wdówka".

Andrzej Kosiek


Wycieczce towarzyszyło skromne Vademecum, które pobrać można poniżej:
Załączniki:
PlikOpisRozmiarOstatnia modyfikacja
Pobierz (Vademecum.pdf)Vademecum.pdfVademecum wycieczki w Sanockie371 Kb28.09.2009 09:04
 
Autorem tego artykułu jest Andrzej Kosiek

Zobacz inne artykuły tego autora >>

Aby dodawać komentarze musisz się uprzednio zalogować!

Lista artykułów

Nowości

  1. Sprawozdanie Zarządu Oddziału Krakowskiego SMZK za kadencję 2017-2020
  2. Sprawozdanie z działalności Oddziału krakowskiego SMZK w roku 2019 - 30 czerwca 2020
  3. Relacja z wykładu mgra inż. Piotra Korpantego w Oddziale krakowskim SMZK - 3 marca 2020
  4. Zaproszenie na Ogólnopolską Konferencję Naukową
  5. Relacja z wykładu dra Piotra Łopatkiewicza o drewnianej architekturze kościelnej - 13 lutego 2020
  6. Galeria fotograficzna wykładu dra Piotra Łopatkiewicza o drewnianej architekturze kościelnej - 13 lutego 2020
  7. Biogram Profesora Artura Bębna
  8. Plan pracy SMZK w roku 2020
  9. Sprawozdanie z działalności SMZK w roku 2019
  10. Relacja ze Spotkania Noworocznego - 10 stycznia 2020
  11. Tradycyjny "Opłatek" 2020 Oddziału Krakowskiego SMZK - 7 stycznia 2020
  12. Informacja o spotkaniu członków Oddziału wrocławskiego SMZK
  13. "Z Poetą pod rękę..." - relacja z V Konkursu recytatorskiego poezji Jana Zycha - 23 października 2019
  14. Relacja ze Spotkania "Na rodzinnej ziemi - Rymanów 2019" - 21 września 2019
  15. Plan pracy Oddziału krakowskiego SMZK w sezonie 2019/2020
  16. 10 lat witryny internetowej SMZK - 19 lutego 2019
  17. Relacja filmowa z uroczystej LXIII Sesji Rady Miasta Krosna z okazji Jubileuszu 60-lecia SMZK
  18. Relacja filmowa z referatu dr Tadeusza Łopatkiewicza - Prezesa ZG SMZK na uroczystej Sesji Rady Miasta Krosna z okazji Jubileuszu 60-lecia SMZK
  19. Relacja z Jubileuszu 45-lecia oddziału krakowskiego SMZK - 2 października 2018
  20. Relacja z 45. Spotkania "Na rodzinnej ziemi - Zamek Kamieniec 2018" - 23 września 2018
  21. Uroczysta LXIII Sesja Rady Miasta inaugurująca uroczystości jubileuszu 60-lecia SMZK - 22 września 2018
  22. Promocja VIII tomu Studiów krośnieńskich - 22 września 2018
  23. Wernisaż wystawy "Publikacje książkowe członków SMZK" - 22 września 2018
  24. Władze Stowarzyszenia w XVII kadencji (2017-2020)
  25. Archiwum newsletterów
  26. Archiwum Aktualności SMZK
Galeria fotograficzna Walnego Zebrania Sprawozdawczo-Wyborczego SMZK - 23 września 2017

Pogoda

Mapa burzowa

Mapa burzowa Polski
kliknij mapę

Prognoza na najbliższe 10 dni >>

Uwaga

Uprzejmie proszę, by wszelkie uwagi dot.
- zawartości witryny,
- zauważonych braków
- pomysłów itp.,
nadsyłać do mnie za pośrednictwem
menu KONTAKT lub na adres
tadeusz@smzk.org

Dziękuję! :-) Administrator witryny


sideBar