Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Krośnieńskiej

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki

Drzwi - zabytki kowalstwa artystycznego

Email Drukuj PDF
(0 głosów, średnia ocena: 0 na 5)

 

W dniu 21 października 2015 r. mgr Zdzisław Gil wygłosił prelekcję zatytułowaną "Zabytkowe drzwi żelazne kamienicy Rynek 24 w Krośnie na tle podobnych wyrobów rzemieślniczych z terenu Podkarpacia". Prelegent od wielu lat zajmuje się pracami konserwatorskimi w obiektach zabytkowych na terenie byłego województwa krośnieńskiego. W latach 1975-1990 jako Wojewódzki Konserwator Zabytków w Krośnie, a obecnie jako starszy konserwator w Muzeum Podkarpackim w Krośnie (konserwacja ikon, rzeźby kamiennej, polichromii).

01 Rozpoczynając swój wykład powołał się na pracę prof. Bogusława Kopydłowskiego "Polskie kowalstwo architektoniczne" (2005), który twierdził, że najważniejszym osiągnięciem kowalstwa artystycznego przełomu XIV i XV wieku były żelazne drzwi wykonywane z ręcznie kutych niewielkich blach łączonych za pomocą kratownicy prostej lub rombowej. W tym samym czasie wykonywano drzwi żelazne na drewnianym podkładzie z twardego drewna. Nity lub gwoździe scalające kratownicę z wypełniającą ją blachą posiadały często szerokie, dekoracyjne główki. Poszczególne pola drzwi, w kształcie rombów lub kwadratów, były dekorowane blaszaną rozetą, często z wycinanymi otworami o różnym kształtach. Ta forma zdobienia żelaznych drzwi przetrwała zdaniem profesora do XVII w.

02 Żelazne drzwi przekazane w 2002 r. do Muzeum Podkarpackiego przez Piotra Jaracza zamykały otwór wejściowy do piwnicy pod kamienicą Rynek 24. Wykonane w drugiej połowie XVI w. mogą pochodzić z renesansowego ratusza krośnieńskiego rozebranego w 1818 r. Omawiany zabytek posiada cechy gotyckiej techniki, to jest, sposób łączenia blach i rombową kompozycję kratownicy. Zwraca uwagę sposób zdobienia pól kratownicy (rozety w kształcie czteroliścia, zamocowane nitami z sześciokątną gwiazdą). Prelegent szczegółowo opisał zabytkowe drzwi i omówił sposoby konserwacji, jakim poddany był obiekt oraz wymienił pracownie, które się tym zajmowały - piaskowanie wykonał zakład STELPOL Janusza Steligi w Krościenku Wyżnym, rekonstrukcję ubytków - zakład mistrza kowalskiego Adama Meneta z Komborni.

03 Z. Gil podał przykłady żelaznych drzwi, które kompozycją i techniką wykonania nawiązują do krośnieńskiego zabytku, a znajdują się na terenie Krosna i byłego woj. krośnieńskiego, głównie w kościołach. Są to: żelazne drzwi prowadzące do zakrystii w krośnieńskiej farze, w kościele farnym w Bieczu (drzwi z orłami), w kościele parafialnym w Nowym Żmigrodzie, żelazne drzwi na drewnianym podkładzie w rokokowej dzwonnicy przy kościele św. Marii Magdaleny w Dukli. Wspomniał również o kościołach w Iwoniczu, Rogach, Lutczy, Porażu i Bieździedzy. W sumie zachowało się 20 zabytkowych tego typu obiektów na terenie Podkarpacia. Na koniec wymienił inne zabytki kowalstwa artystycznego zachowane w Krośnie: żelazne XVII-wieczne okiennice z kaplicy św. Wojciecha w krośnieńskiej farze, drzwi zabezpieczające kasę miejską w Pałacu Biskupim (1893) oraz ażurową kratę regencyjną zabezpieczającą wejście do kaplicy Oświęcimów w kościele franciszkanów.

Mini ekspozycję fotograficzną omawianych zabytków słuchacze mogli obejrzeć po wykładzie.

 
Czytaj relację z wykładu >> na witrynie Krośnieńskiej Biblioteki Publicznej
Zobacz galerię fotograficzną wykładu >> (tylko dla zalogowanych)
 

 
Autorem tego artykułu jest Wanda Belcik

Zobacz inne artykuły tego autora >>

Aby dodawać komentarze musisz się uprzednio zalogować!

Lista artykułów

Nowości

  1. Relacja z wykładu mgra inż. Piotra Korpantego w Oddziale krakowskim SMZK - 3 marca 2020
  2. Zaproszenie na Ogólnopolską Konferencję Naukową
  3. Relacja z wykładu dra Piotra Łopatkiewicza o drewnianej architekturze kościelnej - 13 lutego 2020
  4. Galeria fotograficzna wykładu dra Piotra Łopatkiewicza o drewnianej architekturze kościelnej - 13 lutego 2020
  5. Wykład prof. dra hab. Jana Machnika w Oddziale krakowskim SMZK - 4 lutego 2020
  6. Biogram Profesora Artura Bębna
  7. Plan pracy SMZK w roku 2020
  8. Sprawozdanie z działalności SMZK w roku 2019
  9. Relacja ze Spotkania Noworocznego - 10 stycznia 2020
  10. Tradycyjny "Opłatek" 2020 Oddziału Krakowskiego SMZK - 7 stycznia 2020
  11. Informacja o spotkaniu członków Oddziału wrocławskiego SMZK
  12. "Z Poetą pod rękę..." - relacja z V Konkursu recytatorskiego poezji Jana Zycha - 23 października 2019
  13. Relacja ze Spotkania "Na rodzinnej ziemi - Rymanów 2019" - 21 września 2019
  14. Plan pracy Oddziału krakowskiego SMZK w sezonie 2019/2020
  15. 10 lat witryny internetowej SMZK - 19 lutego 2019
  16. Relacja filmowa z uroczystej LXIII Sesji Rady Miasta Krosna z okazji Jubileuszu 60-lecia SMZK
  17. Relacja filmowa z referatu dr Tadeusza Łopatkiewicza - Prezesa ZG SMZK na uroczystej Sesji Rady Miasta Krosna z okazji Jubileuszu 60-lecia SMZK
  18. Relacja z Jubileuszu 45-lecia oddziału krakowskiego SMZK - 2 października 2018
  19. Relacja z 45. Spotkania "Na rodzinnej ziemi - Zamek Kamieniec 2018" - 23 września 2018
  20. Uroczysta LXIII Sesja Rady Miasta inaugurująca uroczystości jubileuszu 60-lecia SMZK - 22 września 2018
  21. Promocja VIII tomu Studiów krośnieńskich - 22 września 2018
  22. Wernisaż wystawy "Publikacje książkowe członków SMZK" - 22 września 2018
  23. Władze Stowarzyszenia w XVII kadencji (2017-2020)
  24. Archiwum newsletterów
  25. Archiwum Aktualności SMZK
Galeria fotograficzna Walnego Zebrania Sprawozdawczo-Wyborczego SMZK - 23 września 2017

Pogoda

Mapa burzowa

Mapa burzowa Polski
kliknij mapę

Prognoza na najbliższe 10 dni >>

Uwaga

Uprzejmie proszę, by wszelkie uwagi dot.
- zawartości witryny,
- zauważonych braków
- pomysłów itp.,
nadsyłać do mnie za pośrednictwem
menu KONTAKT lub na adres
tadeusz@smzk.org

Dziękuję! :-) Administrator witryny


sideBar