Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Krośnieńskiej

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki

Wycieczkowe wrażenia z Lubelszczyzny

Email Drukuj PDF
(2 głosów, średnia ocena: 5.00 na 5)

 

lub_01lub_02Szlakiem miast i miasteczek Wyżyny Lubelskiej i Polesia Lubelskiego wędrowała w przedostatni majowy weekend grupa członków i sympatyków Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Krośnieńskiej. Ważnym punktem programu wycieczki było też spotkanie z Oddziałem Lubelskim SMZK, obchodzącym w bieżącym roku dziesięciolecie działalności.
Cele poznawcze wycieczki łączyły się więc z integracyjnymi, przy czym obu towarzyszyły emocje - zachwyt nad przyrodniczą urodą krajobrazu, podziw dla zachowanego dziedzictwa kulturowego, zaduma nad skomplikowaną historią tej ziemi, wreszcie wzruszenie ze spotkania z jej mieszkańcami, wśród których - jak się okazało - jest wielu przyjaciół i krajan.
Trasa wycieczki, której kierownikiem organizacyjnym był Pan Stanisław Lorens, prowadziła do Lublina, przez Zamość - Chełm - Urszulin - Włodawę i Kolano. Wszystkie te miejscowości zamieszkiwały w przeszłości różne nacje, m.in. Polacy, Żydzi, Ormianie, Rusini, Grecy, Włosi, którzy pozostawili trwały ślad w postaci zabytkowych budowli, dzieł sztuki, przedmiotów kultu i użytku codziennego.
lub_03Zamość to miasto najlepiej zachowane, zachwycające ponad stu zabytkami wysokiej klasy, w latach 1589-1820 stolica Ordynacji Zamojskiej. Ufundowane przez Jana Zamoyskiego, kanclerza i hetmana wielkiego koronnego, zbudowane w kształcie siedmioboku, jako twierdza, według projektu Bernardo Morando, bywa określane mianem Padwy Północy lub Perły Renesansu. Dziełem Morando były prawie
lub_04wszystkie ważniejsze budowle w mieście: pałac ordynata, arsenał, kolegiata, ratusz, dom zajezdny, kamienice na Rynku Wielkim oraz dwie bramy miejskie: Lubelska i Lwowska. Krośnianie zwiedzili kolejno: Muzeum Zamojskie, mieszczące się w przyrynkowych kamienicach ormiańskich, a nim salę poświęconą Janowi Zamoyskiemu, z makietą twierdzy zamojskiej, salę poświęconą Akademii Zamojskiej - ze wspaniałym berłem rektora i starodrukami akademickimi, obejrzeli portrety królów i przedstawicieli rodu Zamoyskich, a także przedmioty użytku codziennego Ormian z wieku XVII oraz zabytkowe meble (z inkrustowaną masą perłową szesnastowieczną komodą) i wyroby rzemiosła artystycznego. Na Rynku Wielkim, otoczonym renesansowymi kamienicami z podcieniami, wysłuchali południowego hejnału granego przez trębacza do lub_05trzech bram: Lwowskiej, Lubelskiej i Szczebrzeskiej, a następnie udali się do katedry Zmartwychwstania Pańskiego i św. Tomasza Apostoła. Świątynia jest 15-krotnym pomniejszeniem planu starego miasta i zachwyca bogactwem renesansowych dekoracji, prezbiterium wykonanym przez B. Morando, srebrnym tabernakulum, które kryje relikwie św. Jana z Dukli, sześcioma kaplicami i obrazami z życia św. Tomasza Apostoła. W kryptach grobowych pochowanych jest 16 ordynatów i ich rodziny. Kontynuujemy spacer po mieście, mijając pałac Zamoyskich, budynek Akademii, Bramę Lubelską z restaurowanymi obecnie murami obronnymi, kościół św. Katarzyny - w którym w czasie II wojny ukrywano lub_06"Hołd pruski" Jana Matejki, by przez Rynek Solny dotrzeć do dzielnicy żydowskiej. Tu znajduje się dobrze zachowana renesansowa synagoga i mykwa (łaźnia), do niedawna użytkowane przez różne instytucje. Następnie, mijając Dom Centralny (nazwany tak od centralnego ogrzewania), w którym mieszkał Bolesław Leśmian, dochodzimy do klasztoru klarysek przy Rynku Wodnym, przylegającego prawie do muru miejskiego, w którym znajduje się jedna z dwóch furt wodnych.
Współczesny Zamość zawdzięcza wiele Marcinowi Zamoyskiemu (obecny prezydent miasta), który doprowadził do wpisania miasta na Światową Listę Zabytków Kultury UNESCO i konsekwentnie dba o jego restaurację. W Zamościu urodzili się Róża Luksemburg i Marek Grechuta, a domy, w których mieszkali, upamiętnione są stosownymi tablicami w brązie.
lub_07Następnym miastem na trasie wycieczki był Chełm, w XIII wieku stolica Rusi Halicko-Włodzimierskiej, od XIV wieku do rozbiorów - stolica ziemi chełmskiej, miasto pogranicza, obecnie powiatowe, położone wśród tzw. Pagórków Chełmskich, zbudowanych głównie z margli kredowych. Krośnieńska grupa zaplanowała zwiedzanie podziemi kredowych, które są wielką
lub_08atrakcją turystyczną miasta. Przeszliśmy ok. 2 km korytarzy i komór, zlokalizowanych 16 metrów pod powierzchnią, oglądając nieliczne znaleziska oraz narzędzia używane do wydobywania kredy, wysłuchując "mowy" ducha Bielucha oraz występu dwóch gitarzystów.
W mieście, które również nazwać można wielokulturowym, godnymi uwagi są: kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny, główny budynek dawnego zespołu cerkiewno-klasztornego na Górze Chełmskiej, cerkiew prawosławna św. Jana Teologa, która pełni rolę konkatedry arcybiskupa Abla i jest jedyną zachowaną cerkwią prawosławną w Chełmie, rynek z pozostałościami dawnego ratusza, kościół Rozesłania Św. Apostołów oraz zespół budynków z 
lub_09okresu międzywojennego, w skład którego wchodzą Gmach Dyrekcji, siedziba Wschodniej Dyrekcji Kolei Państwowej oraz domy-dworki dla pracowników administracji kolejowej. Przewodnikiem po mieście był Stanisław Waldemar Okoń, pisarz i regionalista.
Atrakcją turystyczną drugiego dnia pobytu na Lubelszczyźnie było Muzeum Poleskiego Parku Narodowego w Urszulinie, po którym krośnieńską grupę oprowadzał, i ze swadą opowiadał o przyrodzie, historii i etnografii Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego, Sylwester Wróbel. Mogliśmy tu
lub_10podziwiać hodowlę żółwia błotnego, którą prowadzą pracownicy Parku.
Wczesnym popołudniem znaleźliśmy się we Włodawie nad Bugiem, mieście graniczącym z Białorusią. Tu śladem wielokulturowości są: Wielka Synagoga - późnobarokowa budowla ze wspaniałym stiukowym i polichromowanym Aron ha-kodesz, eksponująca wśród wielu zabytków kultury żydowskiej również skarb włodawski (srebrne świeczniki szabatowe i chanukowe) - i przylegająca do niej Mała Synagoga (obie tworzą Muzeum Pojezierza Łęczycko-Włodawskiego), barokowy klasztor paulinów - wzniesiony według projektu Józefa Pioli, kościół barokowy p
lub_11.w. św. Ludwika, ufundowany przez Ludwika Konstantego Pocieja, a ukończony przez jego wychowanka - Antoniego Pocieja, wyposażony przez Adama Kazimierza Czartoryskiego. Kościół wzniesiony na planie elipsy, według projektu włoskiego architekta Pawła Fontany, posiada rokokowe wnętrze, a w kryptach pochowany jest jego fundator i zmarli zakonnicy. Na wzgórzu nad Bugiem góruje cerkiew prawosławna p.w. Narodzenia Najświętszej Marii Panny, która zachwyca bizantyjsko-klasycystyczną urodą i jest miejscem kultu dla mieszkających tu wiernych.
Interesującym obiektem starej włodawskiej architektury są rynkowe kramnice, dawne jatki i kramy, nazywane "czworobokiem". Zbudowane przez Jerzego Fleminga, w poł. XVIII w., na planie kwadratu, posiadają wewnętrzny dziedziniec, na który prowadzą dwie bramy ustawione na osi wschód-zachód.
lub_12
W odległości 75 km od Lublina leży miejscowość Kolano, która - aczkolwiek niewielka - może się poszczycić aktywnością społeczną i kulturalną mieszkańców. Tu działa zespół "Prządki", znany już krośnianom, nad którym opiekę artystyczną sprawuje Pan Marian Kliszczewski, były dyrektor Wojewódzkiego Domu Kultury w Krośnie, a obecnie mieszkaniec Lublina. Wycieczka z Krosna została w sali gimnastycznej miejscowej szkoły ugoszczona lub_13obiadem, wysłuchała także krótkiego programu artystycznego, przygotowanego specjalnie na tę okazję. Rangę spotkania podniosła obecność lokalnych władz: starosty powiatu parczewskiego, przewodniczącego Rady Gminy Jabłoń, wójta tej gminy oraz dyrektora szkoły. Po spotkaniu obejrzeliśmy pałacyk hr. Amelii Łubieńskiej i pomniki poświęcone prześladowaniom ludności unickiej i powstańcom styczniowym.
Ostatnim etapem wycieczki był Lublin. Zwiedzanie miasta rozpoczęto od wizyty w Muzeum Wincentego Pola przy ul. Kalinowszczyzna, by następnie udać się do lubelskiego Zamku, w 
lub_14którego okrągłej kamiennej baszcie mieści się gotycka kaplica Trójcy Świętej, a jej wnętrze zdobią unikatowe freski bizantyjsko-ruskie, fundacji Władysława Jagiełły, wykonane przez zespół malarzy pod kierownictwem mistrza Andrzeja, ukończone w 1418 roku.
Najcenniejszym zabytkiem sakralnym Lublina jest kościół dominikanów, gotycki, przebudowany w stylu
lub_15renesansowym, a później barokowym. Tu prawdopodobnie w 1596 r. podpisano Unię Lubelską. W kościele na uwagę zasługuje Kaplica Firlejowska, z bogatą późnorenesansową dekoracją stiukową i piętrowym nagrobkiem Firlejów, obraz Matki Bożej Opieki zwanej Trybunalską, a także osiemnastowieczne malowidło przedstawiające pożar Lublina w 1719 roku.
Krośnianie podziwiali urodę Starego Miasta z jego renesansowymi kamienicami i klasycystycznym Starym Ratuszem, historyczne bramy miejskie i inne zabytki architektury.
Także tutaj grupa została gościnnie przyjęta przez Lubelski Oddział SMZK. Spotkanie odbyło się w sali konferencyjnej Uniwersytetu Przyrodniczego i było jednym z elementów obchodów jubileuszowych. Prowadzący spotkanie Leon Ginalski - prezes Oddziału, przypomniał, że członkami organizacji są w większości pracownicy wyższych uczelni tego miasta, którzy przybyli tu z Podkarpacia (Oddział liczy 36 członków). Utrzymują oni częste kontakty z 
lub_16lub_17Zarządem Głównym w Krośnie, a i krośnianie bywają tu częstymi gośćmi (byli tu z wykładami m.in. Piotr Przytocki - prezydent Krosna, Zbigniew Braja, Zdzisław Gil, Marian Terlecki).
O działalności Oddziału w okresie dziesięciolecia mówili jego sekretarz i prezes. Były wystąpienia okolicznościowe - Stanisława Steligi, który wręczył dyplom Honorowego Członka SMZK prof. Mieczysławowi Wieliczce, rektora Uniwersytetu oraz profesorów: M. Wieliczki, H. Kołodzieja i wiceprzewodniczącego Związku Podhalan - p. Wiącka. Wypowiedzi te miały charakter oficjalny, ale także osobisty, a z ich treści wynikało, że krośnianie-pracownicy naukowi wnosili i wnoszą znaczący wkład intelektualny zarówno w rozwój lubelskich uczelni, jak i samego miasta.
Program wycieczki zrealizowano bardzo starannie. Uczestnikom pozostały pamiątki, fotografie i wspomnienia, do których zawsze chętnie się wraca.

Wanda Belcik
 
 
 
Zobacz fotogalerię z wycieczki >> (dla zalogowanych)


 


JavaScript must be enabled in order for you to use Google Maps.
However, it seems JavaScript is either disabled or not supported by your browser.
To view Google Maps, enable JavaScript by changing your browser options, and then try again.

 


 
Autorem tego artykułu jest Wanda Belcik

Zobacz inne artykuły tego autora >>

Aby dodawać komentarze musisz się uprzednio zalogować!

Lista artykułów

Nowości

  1. Relacja z wykładu mgra inż. Piotra Korpantego w Oddziale krakowskim SMZK - 3 marca 2020
  2. Zaproszenie na Ogólnopolską Konferencję Naukową
  3. Relacja z wykładu dra Piotra Łopatkiewicza o drewnianej architekturze kościelnej - 13 lutego 2020
  4. Galeria fotograficzna wykładu dra Piotra Łopatkiewicza o drewnianej architekturze kościelnej - 13 lutego 2020
  5. Wykład prof. dra hab. Jana Machnika w Oddziale krakowskim SMZK - 4 lutego 2020
  6. Biogram Profesora Artura Bębna
  7. Plan pracy SMZK w roku 2020
  8. Sprawozdanie z działalności SMZK w roku 2019
  9. Relacja ze Spotkania Noworocznego - 10 stycznia 2020
  10. Tradycyjny "Opłatek" 2020 Oddziału Krakowskiego SMZK - 7 stycznia 2020
  11. Informacja o spotkaniu członków Oddziału wrocławskiego SMZK
  12. "Z Poetą pod rękę..." - relacja z V Konkursu recytatorskiego poezji Jana Zycha - 23 października 2019
  13. Relacja ze Spotkania "Na rodzinnej ziemi - Rymanów 2019" - 21 września 2019
  14. Plan pracy Oddziału krakowskiego SMZK w sezonie 2019/2020
  15. 10 lat witryny internetowej SMZK - 19 lutego 2019
  16. Relacja filmowa z uroczystej LXIII Sesji Rady Miasta Krosna z okazji Jubileuszu 60-lecia SMZK
  17. Relacja filmowa z referatu dr Tadeusza Łopatkiewicza - Prezesa ZG SMZK na uroczystej Sesji Rady Miasta Krosna z okazji Jubileuszu 60-lecia SMZK
  18. Relacja z Jubileuszu 45-lecia oddziału krakowskiego SMZK - 2 października 2018
  19. Relacja z 45. Spotkania "Na rodzinnej ziemi - Zamek Kamieniec 2018" - 23 września 2018
  20. Uroczysta LXIII Sesja Rady Miasta inaugurująca uroczystości jubileuszu 60-lecia SMZK - 22 września 2018
  21. Promocja VIII tomu Studiów krośnieńskich - 22 września 2018
  22. Wernisaż wystawy "Publikacje książkowe członków SMZK" - 22 września 2018
  23. Władze Stowarzyszenia w XVII kadencji (2017-2020)
  24. Archiwum newsletterów
  25. Archiwum Aktualności SMZK
Galeria fotograficzna Walnego Zebrania Sprawozdawczo-Wyborczego SMZK - 23 września 2017

Pogoda

Mapa burzowa

Mapa burzowa Polski
kliknij mapę

Prognoza na najbliższe 10 dni >>

Uwaga

Uprzejmie proszę, by wszelkie uwagi dot.
- zawartości witryny,
- zauważonych braków
- pomysłów itp.,
nadsyłać do mnie za pośrednictwem
menu KONTAKT lub na adres
tadeusz@smzk.org

Dziękuję! :-) Administrator witryny


sideBar