W czwartek 15 maja 2014 r., w Saloniku Artystycznym Krośnieńskiej Biblioteki w Krośnie, odbył się wykład dra Piotra Łopatkiewicza "Kościół parafialny Świętej Trójcy w Krośnie w świetle najnowszych badań architektonicznych i konserwatorskich". Spotkanie zorganizowane zostało przez Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Krośnieńskiej w Krośnie.

Dr Piotr Łopatkiewicz - historyk sztuki, wykładowca w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Krośnie. W 2004 roku na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego uzyskał tytuł doktora nauk humanistycznych w zakresie nauk o sztuce. Jest autorem kilkunastu książek i kilkudziesięciu artykułów naukowych z zakresu historii sztuki, ochrony i konserwacji zabytków. W 1994 roku ukazała się jego pierwsza praca o kościele parafialnym w Krośnie: "Krośnieńska fara w wiekach średnich: przemiany architektoniczne i uchwytne elementy wyposażenia kościoła do połowy XVI wieku". W 1995 roku wydał kolejną książkę: "Krośnieńska fara w epoce renesansu i manieryzmu: przemiany architektoniczne i najważniejsze elementy wyposażenia kościoła od połowy XVI do połowy XVII wieku". Piotr Łopatkiewicz jest też redaktorem naukowym dwóch publikacji o krośnieńskiej farze: "Kościół farny w Krośnie: pomnik kultury artystycznej miasta: materiały z sesji naukowej Krosno, listopad 1996" oraz "Kościół parafialny Świętej Trójcy w Krośnie w panoramie dziejów miasta: materiały z konferencji naukowej zorganizowanej w 500 rocznicę konsekracji kościoła, przeprowadzonej przez Macieja Drzewickiego w 1512 roku: Krosno, 21 września 2012".

Podczas wykładu dr Łopatkiewicz mówił m.in. o pracach, które prowadził w krośnieńskiej farze w latach 1994-1996. Szczegółowe badania architektoniczne świątyni i odkryte najstarsze relikty kościoła pozwoliły jednoznacznie stwierdzić, że ...krośnieński kościół farny, położony w północno-zachodniej części dawnego miasta jest - mimo późniejszych dodatków oraz gruntownej przebudowy zrealizowanej w latach czterdziestych XVII wieku - dość dobrze zachowaną budowlą średniowieczną, która wzniesiona została w XIV wieku, a nie jak wcześniej sądzono w wieku XV.

Dr Piotr Łopatkiewicz odrzucił też tezę dotyczącą pożaru kościoła farnego w XVII wieku. O zniszczeniu świątyni i skutkach pożaru pisał m.in. Juliusz Ross w artykule "Przeszłość artystyczna i zabytki sztuki Krosna i okolicy", zmieszczonym w I tomie "Krosno. Studia z dziejów miasta i regionu". Jednak prowadzone przez dra Piotra Łopatkiewicza badania nie potwierdziły tezy o pożarze świątyni, kościół parafialny nie spłonął w 1638 roku.

W trakcie wystąpienia dr Łopatkiewicz mówił również o wynikach prac dra hab. Marka Walczaka, historyka sztuki, wykładowcy w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, który w 2012 roku prowadził badania gotyckiej grupy Pasji na belce tęczowej krośnieńskiego kościoła parafialnego. Swoje spostrzeżenia zamieścił w artykule "Kilka uwag o genezie stylowej i datowaniu grupy pasyjnej na belce tęczowej w kościele parafialnym w Krośnie". W rozprawie tej dr Walczak pisze: (...) można ostrożnie stwierdzić, że przyjmowane dotychczas datowanie krośnieńskiej Pasji na przełom 1. i 2. ćwierci XV wieku nie ma głębszego uzasadnienia. Ten wybitny krucyfiks mieści się bardzo dobrze w tradycji snycerstwa końca XIV wieku (...). Jednak pogląd ten nie jest oparty na gruntownych studiach i wymaga potwierdzenia. Jedynie kompleksowe badania konserwatorskie pozwolą określić dokładny czas powstania krośnieńskich rzeźb.

Na wykładzie obecny był również dr hab. Andrzej Guzik, Kierownik Pracowni Konserwacji i Restauracji Malowideł Ściennych Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Profesor Andrzej Guzik podczas prac konserwatorskich w krośnieńskiej farze prowadził badania stratygraficzne, które objęły południową kaplicę ŚŚ. Piotra i Pawła wraz z południową kruchtą (1997, 1999, 2001), kaplicę Matki Bożej Szkaplerznej (2003) oraz nawę (2009-2012). Wykonane prace znacznie poszerzyły wiedzę o przemianach architektonicznych i artystycznych w kościele parafialnym Świętej Trójcy w Krośnie.

Obecnie dr Piotr Łopatkiewicz i dr hab. Andrzej Guzik kontynuują badania w krośnieńskiej farze, odkrywają nowe fakty historyczne, wyjaśniają i dokumentują zmiany zachodzące w kościele na przestrzeni wieków.

 Fot. Tadeusz Łopatkiewicz