Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Krośnieńskiej

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki

Kazimierz Tomasz Oleś (1923-2004)

Email Drukuj PDF
(2 głosów, średnia ocena: 4.50 na 5)

 

Leszek Krupski i Andrzej Kosiek

 

Kazimierz Tomasz Oleś (1923-2004) - organizator i prezes wrocławskiego Oddziału Stowarzyszenia, b. kierownik Wydziału Komunikacji Drogowej we Wrocławiu

Oles KazimierzDla wielu obecnych mieszkańców Wrocławia ten nieodżałowany Kolega był z nami od ławy szkolnej, tj. od 1935 roku. Dlatego pozostaje w naszej pamięci jako świadek lat sielskich, anielskich, ale i młodości górnej i chmurnej. Wychowany w tradycjach patriotycznych, był człowiekiem zdyscyplinowanym i uczynnym. Okazał się także dobrym organizatorem i inspiratorem wielu poczynań oraz dbającym o rodzinę ojcem. Nam zaś starał się przybliżać piękno ziemi krośnieńskiej i rozniecać miłość do niej.

Urodził się w Dukli (2 I 1923; pow. krośnieński) jako syn Władysława i Katarzyny ze Stachyraków. Jego ojciec brał udział w wojnie polsko-ruskiej (1918/1919) w obronie Kresów Wschodnich, a później pracował w Policji Państwowej i został w Dukli przodownikiem. W tym małym przygranicznym mieście Kazimierz kończył szkołę powszechną. Zetknął się tam również z organizacją harcerską (1934), w której ukształtował się jego młodzieńczy charakter. Następnie uczęszczał do Gimnazjum im. M. Kopernika w Krośnie (1935-1939), w którym uzyskał małą maturę. W gimnazjum tym nadal kontynuował działalność w ramach 2. Drużyny Harcerzy im. Zawiszy Czarnego.

Gdy na nasz kraj napadli Niemcy (1 IX 1939), Kazimierz był w stopniu harcerza orlego. W Krośnie pełnił służbę w Pogotowiu Harcerzy przy Komendzie Hufca ZHP, początkowo jako zastępca komendanta, potem jako komendant. Dyżury pełniono w budynkach Starostwa (ul. Pierackiego, obok "Sokoła"), Magistratu (Rynek) i Policji Państwowej (ul. Korczyńska). W przeddzień zajęcia miasta przez Niemców ewakuowano z niego wszystkie władze cywilne a wraz z nimi harcerzy Pogotowia Wojennego. Trzej harcerze, wśród nich Kazimierz, dojechali rowerami do Ochrymowiec koło Zbaraża, gdzie zatrzymali się w majątku Stanisława Kozłowskiego (14 IX). Trzy dni później do Polski wkroczyła Armia Czerwona. Już wtedy czuła się w obowiązku wyzwalać zajmowane ziemie i wywozić ich mieszkańców w głąb Rosji. Tak też stało się z mieszkańcami Ochrymowiec.

Harcerzy w mundurkach potraktowano jako jeńców wojennych i wywieziono (14 X) do obozu NKWD w Putkino (gub. kurska). Trasa kolejowa wiodła przez Charków, Nowomoskowsk, Dniepropietrowsk, Krzywy Róg do stacji kolejowej Szumlakowo - Dubowo, skąd trafili do obozu Jebałka. We wszystkich obozach Polacy byli szykanowani i prawie codziennie grożono im "rozwałką". Życie w ciągłym stresie i niedożywieniu spowodowało u wielu z nich gruźlicę. Ktoś jednak ulitował się nad młodocianym Kazimierzem, który z powodu ogólnego wyczerpania organizmu został zwolniony (30 X) i skierowany do NKWD we Lwowie, gdzie trafił tydzień później (6 XI 1939). Tam szczęśliwie uzyskał jednorazową przepustkę do Przemyśla, wystawioną na podstawie tymczasowego dowodu tożsamości. Podpisał go i podbił przedwojenną pieczątką napotkany we Lwowie dr Habiński, wicestarosta krośnieński. Następnie udało mu się nielegalnie przekroczyć granicę (2 I 1940) do Generalnej Guberni, w której został zatrzymany na 48 godzin przez przemyskie gestapo. Wkrótce (5 I) otrzymał pozwolenie na udanie się do Krosna, gdzie znalazł się już następnego dnia.

W Krośnie na krótko został zamknięty (2 V) przez gestapo. Znalazł zatrudnienie w zarządzie cmentarza, a potem skierowano go do pracy w Urzędzie Pracy. W tej instytucji (od VIII 1940) nielegalnie wykonywał również usługi na rzecz ZWZ-AK, m.in. wystawił fałszywą kartę pracy dla Antoniego Lęcznara, przedwojennego profesora z gimnazjum. Gdy profesor został aresztowany i uwięziony w Jaśle, Oleś utrzymywał tajne kontakty z 19-letnim pilotem szybowcowym Tadeuszem Moskalem, a po jego śmierci (IX 1943 zastrzelił go gestapowiec Oskar Bäcker) z Janem Lenartem ps. "Lis" oraz Janem Trznadlem z Odrzykonia. Po odbiciu więźniów z jasielskiego więzienia (5/6 VIII 1943), prof. Lęcznar ukrywał się w Błażowej (z racji bezpieczeństwa jego współpraca z AK nie była objęta formalną przynależnością do tej formacji).

W okresie okupacji niemieckiej najbliższa rodzina Kazimierza Olesia mieszkała w Iwoniczu Zdroju, a on przeżywał dalsze perypetie, gdyż w 1944 r., w trakcie trwających kilka tygodni walk Armii Czerwonej z Niemcami o Krosno, został ranny i był hospitalizowany. Wkrótce po zajęciu miasta przez Rosjan (11 IX), został w Krośnie aresztowany przez UB (20 IX). W jego mieszkaniu znaleziono kompromitujące materiały, dlatego przetransportowano go do więzienia NKWD w Rzeszowie. Tam, podczas przewożenia ze szpitala, szczęśliwie zdołał uciec (8 XII 1944) dzięki pomocy funkcjonariusza UB, b. żołnierza AK.

Ukrywał się w zachodniej Polsce a gdy sprawa ucichła, na początku następnego roku przyjechał do Krosna i podjął pracę jako sekretarz Komendy Hufca ZHP. 19 II 1945 r. uzyskał stopień Harcerza Rzeczpospolitej, przyznany przez komendanta Chorągwi Rzeszowskiej.

Potem znalazł się we Wrocławiu (od 1 II 1946) i zamieszkał w Leśnicy (osiedle w zach. części miasta). Pełnił tam (do pocz. 1947) funkcję kierownika VIII Miejskiego Urzędu Obwodowego i współpracował w ujawnianiu działalności niemieckiego Wehrwolfu. Następnie chorował i kurował się (do 1952), a pracował tylko dorywczo. Dopiero w 1954 r. otrzymał stałe zajęcie w Wydziale Komunikacji Drogowej miasta Wrocławia; później został jego kierownikiem. Ukończywszy 60 lat, przeszedł na emeryturę (1 V 1983).

W związku z wielokrotnymi represjami oraz złym stanem zdrowia, musiał po wojnie przerwać edukację i dopiero po latach ukończył zaoczne Technikum Mechaniczne we Wrocławiu (15 V 1962). Następnie podjął zaoczne studia prawnicze na Uniwersytecie Wrocławskim, które zwieńczył tytułem magistra administracji (10 VI 1968).

K. Oleś utrzymywał nieprzerwane kontakty z miastem swej młodości, w którym na stałe mieszkała jego siostra Anna Górka. Wraz z gronem mieszkańców stolicy Dolnego Śląska, uczniów d. Gimnazjum w Krośnie (Irena Chitroń, Stanisław Bek, Leszek Krupski, Mieczysław Neumann) i uczestników jubileuszu 90-lecia Szkoły (21-23 IX 1990), był inicjatorem powstania nad Odrą Koła Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Krośnieńskiej. Decyzja ta zapadła na spotkaniu, które 30 IV 1991 r. odbyło się we Wrocławiu w obecności reprezentantów organizacji z Krosna (Maria Gorczyca, Andrzej Kosiek). Następnie, po oficjalnych zmianach w statucie (29 I 1991), zorganizował Oddział Stowarzyszenia. Od lutego 1992 r. do śmierci ambitnie pełnił w nim funkcję prezesa. W imieniu Oddziału podejmował różne działania, których celem była integracja środowiska krośnian. Dla podtrzymania owocnych kontaktów z władzami miasta i Stowarzyszenia szereg razy jeździł do Krosna, gdzie przez cztery kadencje (1993-2004) był członkiem Zarządu Głównego organizacji. Jego śmiałą inicjatywą, z którą wystąpił w Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu (1996), była poparta zaproszeniem propozycja spotkania się krośnian we Wrocławiu. Pamiętny, bardzo udany, powiązany z dużym trudem organizacyjnym zjazd (11-13 IX 1997), podczas którego Oleś pełnił rolę gospodarza, połączono z otwarciem w najbardziej reprezentacyjnej we Wrocławiu Wielkiej Sali Ratusza (Refektarz) wystawy lamp naftowych ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Krośnie. Za aktywną działalność uhonorowany został tytułem Honorowego członka SMZK (21 IX 1996) oraz otrzymał Złotą Odznakę Towarzystwa Miłośników Wrocławia (1997).

Trzy lata później uczestniczył w Krośnie w obchodach stulecia b. Szkoły Realnej, b. Gimnazjum i obecnego LO (22-23 IX 2000). Podczas tej uroczystości, wspólnie z dr Marią Nagajową, krośnianką osiadłą w Warszawie, odsłonił tablicę pamiątkową na frontowej ścianie budynku szkolnego. Wyryto na niej hasło: Salus Reipublicae - suprema lex esto [Dobro Rzeczypospolitej (winno być) najwyższym prawem], pod którym absolwenci szkoły przemierzali całe życie.

K. Oleś poślubił (1952) Izabelę Filip i miał z nią dwie córki (Małgorzata i Anna). Był bardzo przykładnym kronikarzem własnej biografii. Niestety, zachowały się jedynie strzępy tych zapisków, które za życia sprawiały mu wiele komplikacji.

Za pracę i działalność odznaczono go Krzyżem Kawalerskim OOP oraz różnymi medalami i odznakami ("Budowniczy Wrocławia"; "Złota Odznaka Zasłużony dla Województwa i Miasta Wrocławia").

Jako więzień polityczny otrzymał uprawnienia kombatanckie. Przygotowując kolejne spotkanie krośnian, zmarł we Wrocławiu (22 IV 2004). Pochowany został (27 IV) na Cmentarzu Komunalnym Oddział Grabiszyn.


 
Autorem tego artykułu jest Leszek Krupski i Andrzej Kosiek

Aby dodawać komentarze musisz się uprzednio zalogować!

Lista artykułów

Nowości

  1. Galeria fotograficzna wykładu mgr Daniela Nowaka - 14 marca 2019
  2. "Eugenika i neoeugenika - nadzieje, obawy i zagrożenia" - wykład prof. dr hab. Adama Jaworskiego - 5 marca 2019
  3. 10 lat witryny internetowej SMZK - 19 lutego 2019
  4. Gratulacje i życzenia Prezesa Oddziału krakowskiego SMZK z okazji 10-lecia witryny internetowej SMZK
  5. Spotkanie Noworoczne członków Oddziału wrocławskiego SMZK - 19 stycznia 2019
  6. Relacja ze Spotkania Noworocznego - 8 lutego 2019
  7. Galeria fotograficzna Spotkania Noworocznego - 8 lutego 2019
  8. Relacja z II Kuligu w Pstrągowej - 19 stycznia 2019
  9. Plan prac SMZK w roku 2019
  10. Sprawozdanie z działalności SMZK w roku 2018
  11. Galeria II Kuligu w Pstrągowej - 19 stycznia 2019
  12. Spotkanie opłatkowe w Oddziale krakowskim SMZK - 8 stycznia 2019
  13. Jubileusz 20-lecia Stowarzyszenia Kulturalnego DĘBINA w Krościenku Wyżnym
  14. Relacja z IV Konkursu recytatorskiego poezji Jana Zycha - 24 października 2018
  15. Relacja z Konferencji niepodległościowej
  16. Galeria fotograficzna Konferencji naukowej "Mieszkańcy Krosna i regionu w walce o niepodległość (1914-1918)" - 17 października 2018
  17. Relacja filmowa z uroczystej LXIII Sesji Rady Miasta Krosna z okazji Jubileuszu 60-lecia SMZK
  18. Relacja filmowa z referatu dr Tadeusza Łopatkiewicza - Prezesa ZG SMZK na uroczystej Sesji Rady Miasta Krosna z okazji Jubileuszu 60-lecia SMZK
  19. Relacja z Jubileuszu 45-lecia oddziału krakowskiego SMZK - 2 października 2018
  20. Relacja z 45. Spotkania "Na rodzinnej ziemi - Zamek Kamieniec 2018" - 23 września 2018
  21. Uroczysta LXIII Sesja Rady Miasta inaugurująca uroczystości jubileuszu 60-lecia SMZK - 22 września 2018
  22. Promocja VIII tomu Studiów krośnieńskich - 22 września 2018
  23. Wernisaż wystawy "Publikacje książkowe członków SMZK" - 22 września 2018
  24. Wrażenia z koncertu jubileuszowego - 22 września 2018
  25. Program spotkań Oddziału krakowskiego SMZK w sezonie 2018/2019
  26. Władze Stowarzyszenia w XVII kadencji (2017-2020)
  27. Galeria fotograficzna Walnego Zebrania Sprawozdawczo-Wyborczego SMZK - 23 września 2017
  28. Archiwum newsletterów
  29. Archiwum Aktualności SMZK
Galeria fotograficzna Walnego Zebrania Sprawozdawczo-Wyborczego SMZK - 23 września 2017

Pogoda

Mapa burzowa

Mapa burzowa Polski
kliknij mapę

Prognoza na najbliższe 10 dni >>

Uwaga

Uprzejmie proszę, by wszelkie uwagi dot.
- zawartości witryny,
- zauważonych braków
- pomysłów itp.,
nadsyłać do mnie za pośrednictwem
menu KONTAKT lub na adres
tadeusz@smzk.org

Dziękuję! :-) Administrator witryny


sideBar