20 stycznia 2011 roku wieczorem z Rzeszowa do Krosna dotarły pierwsze egzemplarze oczekiwanego ostatnio V tomu wydawnictwa "Krosno. Studia z dziejów miasta i regionu". Książka - będąca najpoważniejszym przedsięwzięciem Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Krośnieńskiej w ostatnich latach, wymagającym niemałych starań organizacyjnych i badawczego trudu - stanowi kolejne ogniwo w działaniach, które nasza organizacja sukcesywnie kontynuuje od około czterdziestu lat. Pierwsze bowiem dwa tomy, które tworzyły zwartą całość, ukazały się jeszcze w latach 1972-1973, trzeci w 1995 roku, a następny w 2002 roku.
Tom piąty, którego szczęśliwy finał oficjalnie zamknął się w roku 2010, w układzie treściowo-chronologicznym nawiązuje do tomów poprzednich. Jest on dedykowany nieżyjącym prezesom naszej korporacji - Stanisławowi Chrzanowskiemu, Franciszkowi Krausowi, Janowi Krzanowskiemu i Adolfowi Marczakowi. Podobnie jak przed kilku laty, jego redaktorem naukowym i przewodniczącym Komitetu Redakcyjnego jest prof. zw. dr hab. Franciszek Leśniak z Katedry Historii Nowożytnej w Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie, wybitny znawca dziejów Krosna w XVI-XVII wieku.
Autor ten w nocie Od Redakcji, dając krótką charakterystykę zawartości rzeczowej wydawnictwa, m.in. napisał:
Na niniejszy tom złożyły się dokonania kilkunastu autorów, w większości historyków regionalistów z Krosna i okolic. Napisali oni szesnaście artykułów naukowych. Staraliśmy się utrzymać układ chronologiczno-problemowy nawiązujący do tradycji studiów krośnieńskich. Nietrudno zauważyć, że zdecydowana większość prac mieści się w XIX i początkach XX stulecia. Można wyróżnić wśród nich cechy charakterystyczne. Pierwszą jest skupienie się na biografistyce rozumianej jako opowieści historyczne o zasłużonych dla Krosna osobach z historii bardziej czy mniej odległej. Dokonania ludzi tu przedstawianych, a związanych w znacznym stopniu z miastem i okolicą, można zaliczyć do najszerzej pojętej elity intelektualnej, wojskowej, patriotycznej, artystycznej i literackiej. Ich trud wart jest wydobycia na światło dzienne i utrwalenie drukiem. Nieźle dokumentowane zostało krośnieńskie środowisko wojskowo-patriotyczne w czasach powstania styczniowego, bojownicy o wolność tacy na przykład, jak właściciel pobliskiego Żarnowca i powstaniec Wojciech Komorowski. Istotne znaczenie poznawcze posiada artykuł poświęcony udziałowi w powstaniu mieszkańców Krosna i okolicy, a walor autentycznego dokumentu "Dziennik" Emilii z Jabłonowskich Skrzyńskiej. W nurcie biografistyki mieszczą się też opracowania innych ważnych dla historii regionu postaci jak Kaspra Wojnara, Franciszka Waligórskiego, czy Modesta Humieckiego. Bywał tutaj Józef Bliziński, dramaturg i komediopisarz okresu pozytywizmu. Region krośnieński bogaty w zabytki architektury i sztuki u schyłku XIX w. odwiedzali uczeni i studenci z krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych. W tomie znalazło się miejsce dla omówień niektórych aspektów działalności w dziedzinie rzemiosła artystycznego czy wytwórczości pocztówek oraz opracowanie dziejów budowy gmachu Sądu Powiatowego. Kilka artykułów dotyczy dawniejszego Krosna. Ich autorzy piszą o krośnieńskich wodociągach w świetle najnowszych odkryć archeologicznych, o krośnieńskiej elicie intelektualnej doby odrodzenia, a w wymiarze przekrojowym historyczno-terytorialnym o losach powiatu krośnieńskiego. Zamieściliśmy również prace z dziedziny oświaty i geografii historycznej. Całości dopełnia obszerne opracowanie poświęcone zasłużonemu wielce krakowskiemu Oddziałowi Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Krośnieńskiej.
Trzeba dodać, że w tomie znalazła się również recenzja wydawnictwa źródłowego, jakim jest "Stanisława Tomkowicza Inwentarz zabytków powiatu krośnieńskiego. Z rękopisów Autora wydali i własnymi komentarzami opatrzyli Piotr i Tadeusz Łopatkiewiczowie". Ponadto, w trosce o czytelnika, opatrzono go w indeksy - geograficzny i osobowy oraz spis ilustracji. Tom w sensie objętości jest najobszerniejszy z wszystkich dotychczas wydanych, gdyż mając format B5 liczy łącznie 608 stron druku.
Starannego wydania podjęło się powtórnie krośnieńskie Wydawnictwo RUTHENUS Rafała Barskiego, zaś druk wraz z twardą oprawą i obwolutą książki w nakładzie 1000 egz. wykonały Rzeszowskie Zakłady Graficzne S. A.
Należy wyraźnie podkreślić, że tom ten mógł się ukazać dzięki wsparciu finansowemu druku, którego udzieliły Gmina Krosno, Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. w Warszawie - Oddział w Sanoku oraz kilku indywidualnych darczyńców.
Książkę w cenie 35 zł za egzemplarz można nabyć w Krośnieńskiej Bibliotece Publicznej Filia nr 6 - Centrum Multimedialne, ul. Ordynacka 8, I p. (poniedziałek - piątek, w godz. 10:00 - 17:00) lub drogą internetową, za pośrednictwem naszej witryny >>
Zobacz zawartość rzeczową najnowszego wydawnictwa SMZK >>
Zobacz dział wydawnictw SMZK >>
|
|
|
|
|
| Strony tytułowe oraz spis treści najnowszego tomu "Krosno. Studia z dziejów miasta i regionu" | ||||
